Dalawang araw matapos ang repair ng freezer, dumating si Dado bago magtanghali.

Abala si Norma sa pag-check ng bagong delivery ng Korean snacks nang makita niya itong pumasok sa glass door. Pareho pa rin ang dala nitong lumang toolbox. Malinis na ang polo ngayon, kulay asul, at nakasukbit sa bulsa ang maliit na flashlight.

“May problema ulit?” agad niyang tanong.

“Wala pa nga akong tinitingnan.”

“Bakit ka narito?”

Tumingin si Dado sa malaking freezer sa likod. “Follow-up.”

“Maayos na iyan. Negative eighteen mula kahapon.”

“Mabuti. Titingnan ko kung maayos pa rin ang connection.”

“Sabi ko tatawag ako kapag may problema.”

“At sabi ko kasama sa service ang follow-up.”

Nasa counter si Liza at halatang pinipigilan ang ngiti. Isang tingin lamang ni Norma rito ay sapat para yumuko ito at magkunwaring abala sa pag-aayos ng resibo.

“Sige,” sabi ni Norma. “Pero mabilis lang. May delivery ako.”

“Hindi ko naman balak magbakasyon dito.”

Hindi niya alam kung sinasadya ni Dado ang ganitong pagsagot o likas lamang itong hindi natatakot sa kanyang tono.

Karamihan sa suppliers at repairmen na nakakausap niya ay agad nagiging maingat kapag nagsimula na siyang magtanong. Ang iba, masyadong maraming paliwanag. Ang iba naman, puro “opo” pero halatang hindi nakikinig.

Si Dado, nakikinig.

Pero sumasagot din.

Binuksan nito ang service panel ng freezer at sinuri ang connection na inayos noong gabi ng emergency. Kinuha ang meter, tiningnan ang amperage, saka pinakinggan ang tunog ng compressor.

“Maayos?” tanong ni Norma.

“Maayos.”

“Iyon lang?”

“Gusto n’yo bang may sira?”

“Hindi. Gusto kong malaman kung bakit kailangan mo pang bumalik.”

“Para masabi kong maayos dahil nakita ko, hindi dahil umasa lang tayo sa display.”

May punto.

Ayaw lamang aminin ni Norma nang malakas.

Lumabas siya sa mart nang marinig ang preno ng delivery truck sa tapat ng bigasan. Dumating ang order niyang limang kahon ng noodles, dalawang kahon ng canned goods, at tatlong kahon ng bottled sauces.

Huminto ang delivery truck sa harap ng Seoul Corner.

Lumabas si Jun mula sa bigasan at agad lumapit sa sasakyan.

“Jun, nasaan si Nestor?” tanong ni Norma.

“Na-flat po ang motor niya sa may Malinta. Papunta na raw po siya rito kapag napaayos.”

Napatingin si Norma sa mga kahong nakasalansan sa loob ng truck.

“Kaya mo bang ibaba ang mga iyan habang hinihintay natin siya?”

Sinilip ni Jun ang laman ng truck.

“Kaya naman po, pero paisa-isa.”

“Huwag mong madaliin. Baka mabasag ang mga bote ng sauce.”

Tumango si Jun. Binuksan naman ng driver ang likod ng truck at nagsimulang iabot sa kanya ang unang kahon.

Lumabas si Dado mula sa mart habang pinupunasan ang mga kamay ng malinis na basahan.

“Maayos na ang freezer,” sabi nito.

“Mabuti. Salamat.”

Dapat ay umalis na ito. Sa halip, tumingin sa mga kahong ibinababa ni Jun.

“Wala kayong trolley?”

“Nasa bigasan,” sagot ni Norma. “Ginagamit sa mga sako.”

“Mabigat ang kahon na iyan.”

“Kaya namin.”

Tinulungan ni Norma si Jun na ilapag ang unang kahon sa sahig. Hindi naman iyon kasingbigat ng sako ng bigas, pero puno ng bote at kailangang maingat.

Nang yumuko siya para hawakan ang kabilang kahon, sumakit na naman ang ibabang bahagi ng kanyang likod.

Hindi siya napaungol. Hindi rin siya napahinto nang matagal.

Pero nakita ni Dado.

Lumapit ito at hinawakan ang kabilang dulo ng kahon.

“Ako na muna.”

“Hindi na kailangan.”

“Hindi ko naman sinabing hindi mo kaya.”

“May trabaho ka.”

“Tapos na.”

“Hindi kita babayaran sa pagbubuhat.”

“Hindi rin ako naniningil.”

“Walang libreng tulong.”

Doon ito tumingin sa kanya nang diretso. Hindi nakangiti, pero hindi rin naiinis.

“Dalawang tao ang kailangan sa kahong ito. Narito ako. Iyon lang iyon.”

Bago pa makasagot si Norma, itinaas na ni Dado ang kahon.

Napilitan siyang sumunod na lang dito.

Magkasunod silang pumasok sa stockroom.

“Dito,” sabi niya. “Sa tabi ng noodles. Huwag masyadong malapit sa pader.”

“Opo, boss.”

Napatingin siya rito.

“Ano?”

“Wala. Malinaw ang instruction.”

Sa ikalawang kahon, hindi na siya nakipagtalo. Tinulungan ni Dado si Jun habang siya naman ang nag-check ng bilang at kondisyon ng products.

Kumpleto ang bottled sauces. Walang basag.

Sa ikatlong kahon, napansin niyang may yupi ang isang gilid.

“Sandali,” sabi niya.

Pinababa niya ang kahon at binuksan sa harap ng driver. Dalawang bote ang may bitak sa takip at tumagas ang sauce sa loob.

“Hindi ko tatanggapin ang dalawang ito,” sabi ni Norma.

“Ma’am, puwede naman pong palitan sa susunod,” sagot ng driver.

“Isulat mo sa delivery receipt. Dalawang damaged bottles. Hindi ko babayaran ngayon.”

“Baka mapagalitan po ako sa warehouse.”

“Mas mapapagalitan ka kapag pinirmahan kong kumpleto tapos saka ako nagreklamo. Isulat mo nang maayos.”

Walang itinaas na boses si Norma. Hindi niya kailangan.

Kinuha ng driver ang ballpen at itinama ang receipt.

Nang matapos ang delivery, umalis ang truck.

Si Jun naman ay nanatili sa loob upang ayusin ang mga kahon.

“Ate Norma, ako na po rito,” sabi nito. “Kumain na po kayo.”

“Mamaya.”

“Kanina pa po yata kayong mamaya.”

Narinig ni Norma ang mahinang tawa ni Dado sa likod.

Lumingon siya. “Bakit nandito ka pa?”

“Hinahanap ko kung saan ko ilalagay ang dalawang ramyeon na irereklamo ko.”

“Hindi mo nagustuhan?”

“Naubos ko pareho.”

“E di walang reklamo.”

“Napawisan ako.”

“Sinabi kong huwag mong ilagay lahat ng sauce.”

“Hindi ko nilagay lahat.”

“Gaano karami?”

“Halos lahat.”

Napapikit si Norma. “Iyon ang tawag sa lahat.”

Natawa si Jun. Maging si Liza sa loob ng mart ay napalingon at napangiti.

Si Norma lamang ang pilit seryoso.

“Ano ang kailangan mo?” tanong niya.

“Kape.”

“May sachet sa rack.”

“Iyong timpla n’yo.”

“Hindi ako nagtitimpla para sa customer.”

“Nagbayad naman ako nang tama noong isang gabi. Baka puwedeng may after-service coffee.”

“Wala iyon sa invoice.”

“I-add n’yo na lang.”

Hindi niya dapat pinagbigyan. Marami pa siyang gagawin. Kailangan niyang tawagan ang supplier tungkol sa damaged bottles, mag-update ng inventory, at i-check ang mga sako sa kabilang puwesto.

Pero kinuha niya ang disposable na baso.

“Matamis o hindi?”

“Kayo ang bahala.”

“Huwag mong sisihin ako kapag hindi mo nagustuhan.”

“Babalik na lang ako para magreklamo.”

“Parang hilig mong magreklamo.”

“Sa tindahang ito lang.”

Napatigil ang kamay ni Norma habang nagbubuhos ng mainit na tubig.

Hindi niya alam kung may ibig sabihin iyon o sadyang sanay lamang si Dado magsalita nang hindi nag-iisip.

Nang iabot niya ang kape, sumimsim ito agad.

“Mainit,” sabi ni Dado.

“Kape iyan.”

“At matamis.”

“Ikaw ang nagsabing ako ang bahala.”

“Hindi ako nagrereklamo. Nagbibigay lang ng report.”

Umupo sila sa dalawang plastic chair sa gilid ng bigasan. Si Norma ay may hawak ding kape, pero hindi pa niya iniinom.

May mga customer na dumaraan. May mga tricycle na humihinto sa kanto. Maingay ang kalsada, ngunit sa ilang minuto ay parang wala siyang kailangang habulin.

“Matagal na ang negosyo n’yo?” tanong ni Dado.

“Ang bigasan, labingwalong taon. Itong mart, tatlong taon pa lang.”

“Kayo ang nagsimula pareho?”

“Sino pa?”

“Baka may partner.”

“Wala.”

Maikli ang sagot niya. Hindi niya alam kung bakit parang kailangan niyang linawin iyon.

Tumango si Dado at uminom ulit ng kape.

“Bukas,” sabi nito, “dadaan ako para malaman kung mas matamis pa rin ang timpla.”

“Bakit kailangan mong bumalik bukas?”

“Kape.”

“Maraming tindahan ng kape.”

“Alam ko.”

“Mas masarap pa kaysa rito.”

“Posible.”

“E di doon ka.”

Tumingin ito sa kanya, kalmado gaya noong gabing halos matunaw ang lahat ng frozen goods niya.

“Pero hindi kayo ang nagtitimpla roon.”

Hindi agad nakasagot si Norma.

Sa kabutihang-palad, may customer na tumawag mula sa bigasan.

“Aling Norma, magkano ang premium?”

Agad siyang tumayo. “Sandali, Ate Beth.”

Iniwan niya si Dado sa upuan at mabilis na naglakad patungo sa timbangan.

Hindi niya kailangang lumingon para malaman kung nakangiti ito.

Ramdam niya.

At mas nakakainis, ramdam din niyang nakangiti siya.