Dalawang taon ang lumipas.

Sa isang bahay sa Quezon City, may umiiyak na sanggol sa loob ng crib.

Hindi malaki ang bahay.

Hindi mansyon.

Pero moderno.

Maaliwalas.

Komportable.

May malambot na sofa sa sala.

May mga larawan ng pamilya sa dingding.

May maliit na lagayan ng libro na halatang pinipilit ayusin pero laging nagugulo.

May mga laruan sa sahig.

May mga bote ng gatas sa tray.

May kumot sa upuan.

May buhay.

Sa loob ng nursery, humagulgol ulit ang baby girl.

Agad na pumasok si Doña Carmina.

Hindi naka-cream blouse na parang laging handa sa meeting.

Hindi naka-heels.

Naka-simple dress siya, nakatali ang buhok, may maliit na lampin sa balikat.

“Shh, shh,” bulong niya habang binubuhat ang baby mula sa crib. “Lola Carmina is here.”

Lalong umiyak ang baby.

Napataranta siya.

“Meding?”

Mula sa kabilang kwarto, pumasok si Nanay Meding, dala ang maliit na bimpo.

“O, bakit?”

“I think she’s hungry.”

“Kakakain lang niyan.”

“Then sleepy?”

“Kanina pa tulog.”

“Then why is she crying?”

Lumapit si Nanay Meding at tiningnan ang baby.

“Gusto lang magpakarga.”

Napatingin si Doña Carmina sa baby na para bang niloko siya nito sa isang board meeting.

“Just that?”

“Oo. Apo mo iyan. Marunong manghingi ng attention.”

Si baby Atasha, anak nina Sora at Rafael, ay patuloy na humikbi habang nakasiksik sa dibdib ni Doña Carmina.

Mahigit isang taon na silang kasal ni Rafael.

At ngayon, unang kaarawan at binyag ni Atasha.

Kaya maaga pa lang, nasa bahay na ang dalawang lola.

Si Nanay Meding, sanay na sanay sa gulo.

Si Doña Carmina, marunong na rin.

Halos.

“Mas okay ba ganito?” tanong ni Doña Carmina, inaayos ang buhat.

“Hindi ganyan. Suportahan mo ang ulo. Ayan. Tapos tapik sa likod. Dahan-dahan lang.”

Sumunod si Doña Carmina.

Maingat.

Masunurin.

Malayong-malayo sa babaeng minsang hindi sanay humawak ng bag ng anak niya.

Dahan-dahang humupa ang iyak ni Atasha.

Natigilan si Doña Carmina.

“She stopped.”

“O, kita mo?” sabi ni Nanay Meding. “Hindi lahat ng bagay kinokontrol. Minsan tinatapik lang.”

Tumingin si Doña Carmina sa kanya.

Pagkatapos, ngumiti.

Hindi malaki.

Pero totoo.

“I learned that from you, I think.”

“Good,” sabi ni Nanay Meding. “May natututunan ka naman pala.”

Kung dati, baka nainsulto si Doña Carmina.

Ngayon, natawa siya.

Sa sala, nagsimulang dumating ang mga bisita.

Una si Kevin, may bitbit na malaking supot ng regalo at mukha ng taong siya ang organizer kahit hindi naman.

“Where is my goddaughter?” sigaw niya pagpasok pa lang.

“Kevin,” tawag ni Sora mula sa kusina, “huwag mong gisingin kung tulog na!”

“I am her ninong. She must learn my voice early.”

Sumunod si Bia, nakasuot ng elegant dress pero may dalang diaper bag na halos mas malaki pa sa tote bag niya.

“Move,” sabi niya kay Kevin. “I have premium baby wipes.”

“Pataasan ba ito ng ninong-ninang contribution?”

“Yes.”

“Then I have emotional support.”

“Cheap.”

Dumating sina Lola Ason at Lolo Isme kasunod, may dalang malaking lalagyan ng pagkain kahit sinabi nang may catering.

“Bakit may dala pa kayo?” tanong ni Rafael, natatawa habang tinatanggap ang lalagyan.

“Hindi ako nagtitiwala sa catering,” sabi ni Lola Ason.

“May pagkain po tayo for fifty people.”

“At kung maging fifty-five?”

“Lola.”

“Walang namamatay sa sobrang pancit.”

Si Lolo Isme naman, hawak ang maliit na inflatable pool na pambata.

Nanigas si Sora nang makita iyon.

“Lo.”

“Ano?”

“Binyag po ito.”

“Oo nga. May bata. May pool.”

“Hindi po swimming party.”

“Hindi pa.”

Si Rafael, na may bitbit na tray ng mga baso, napatingin kay Sora.

“Should I stop him?”

Tiningnan siya ni Sora.

“Years later, tinatanong mo pa rin iyan?”

Tumango si Rafael.

“Fair.”

Mula sa nursery, lumabas si Doña Carmina, karga si baby Atasha.

Tahimik na agad ang bata, nakasandal sa balikat niya.

Napatigil ang lahat nang makita sila.

Si Doña Carmina, dating reyna ng kontroladong kuwarto, ngayon ay nakatayo sa gitna ng sala nina Sora at Rafael, may lampin sa balikat at apo sa dibdib.

Si Nanay Meding ay nasa likod niya, nakangiti.

“Presenting,” sabi ni Kevin, inilagay ang kamay sa dibdib, “the two grandmothers alliance.”

“Tumigil ka,” sabi ni Nanay Meding.

“Noted, Lola Meding.”

“Hindi ako lola mo.”

“Emotionally, yes.”

Tumawa ang lahat.

Si Sora ay nakatayo sa may kusina, hawak ang serving spoon.

Si Rafael ay lumapit sa tabi niya.

Saglit nilang tiningnan ang sala.

Magulo na.

Maingay na.

May mga sapatos sa gilid.

May mga supot ng regalo sa mesa.

May kumot ng baby sa sofa.

May nagtatalo tungkol sa pool.

May lola na nag-aagawan kung sino ang mas marunong magpatahan sa baby.

May Don Augusto na kararating lang, hawak ang cake, at agad na tinanong ni Lolo Isme kung marunong ba siyang mag-inflate ng pool.

At sa gitna ng lahat, si Atasha.

Maliit.

Minamahal.

Pinag-aagawan.

Nasa pamilyang minsang halos hindi magkasya sa iisang mesa.

Ngayon, magkakasiksikan para sa binyag ng isang bata.

Lumapit si Rafael kay Sora at marahang hinawakan ang kamay niya.

“Okay ka?” tanong niya.

Tumingin si Sora sa kanya.

Sa asawa niya.

Sa lalaking minsang pumasok sa buhay niya na parang gulo.

Sa lalaking natuto.

Sa lalaking pinili niya.

Pagkatapos, tumingin siya sa sala.

Kay Nanay Meding at Doña Carmina na parehong nag-a-adjust ng kumot ni Atasha.

Kay Kevin at Bia na nagtatalo kung sino ang mas favorite na ninong o ninang.

Kay Lola Ason na pinapagalitan si Lolo Isme dahil may pool na naman.

Kay Don Augusto na nakatawa habang hawak ang cake at hindi alam kung saan ilalagay.

Sa bahay nilang simple, moderno, magulo, at puno.

Ngumiti si Sora.

“Okay ako.”

“Sure?”

“Oo.”

Sumandal siya nang kaunti sa braso ni Rafael.

“Maingay.”

“I know.”

“Magulo.”

“I know.”

“Hindi sosyal.”

Ngumiti si Rafael.

“Perfect.”

Napatingin siya rito.

“Good answer.”

“Years of training.”

“Effective.”

Sa sala, biglang umiyak ulit si Atasha.

Sabay-sabay na nag-react ang lahat.

“Gutom!”

“Antok!”

“Diaper!”

“Overstimulated!”

“Gusto ng pool!”

“Lo!”

Napuno ng tawanan ang bahay.

At habang hawak ni Rafael ang kamay ni Sora, habang umaalingawngaw ang iyak ng anak nila sa gitna ng ingay, regalo, pagkain, pamilya, at gulo, naramdaman ni Sora ang isang bagay na matagal niyang ipinaglaban.

Hindi perfect ang buhay.

Hindi tahimik.

Hindi laging madali.

Pero buo.

At sa gitna ng lahat ng pinili niya, lahat ng tinanggihan niya, lahat ng ipinaglaban niya, nandito siya ngayon.

Hindi nabili.

Hindi nawala.

Hindi lumiit.

Minahal.

Iginagalang.

At nagkaroon ng isang buo at masayang tahanan.