“No”
Paulit-ulit na nag-replay sa utak ni Sora ang sagot ni Rafael habang nakaupo siya sa company shuttle pauwi.
Isang maliit na salita lang.
Pero sa mundo ng opisina, minsan sapat na ang isang maliit na salita para magkaroon ka ng kaaway hanggang retirement.
At sa kaso ni Sora, hindi na niya kailangan manghula.
Nasa likod niya mismo ang kaaway.
Tahimik si Maredith sa biyahe. Hindi ito nagsasalita. Hindi rin naninita. Hindi nga nito binubuksan ang phone niya. Nakatingin lang ito sa bintana, pero ramdam ni Sora ang lamig ng mood nito hanggang sa batok niya.
Si Kevin naman, nasa harap, paminsan-minsang sumusulyap sa rearview mirror.
Iyong sulyap na nagsasabing: anak, huminga ka nang mahina, baka pati oxygen mo issue na.
Pagdating nila sa mall branch, halos sabay-sabay silang bumaba.
“Sir Kevin,” tawag ni Maredith, maayos ang tono pero matigas ang mukha. “Can I speak with you?”
Tumigil si Kevin. Inayos niya ang strap ng bag niya, saka tumingin kay Sora.
“Sora, mag-log ka muna ng attendance.”
“Opo, sir.”
Hindi na siya nagtanong. Hindi siya bobo. Alam niya kung tungkol kanino ang usapan.
Pagpasok niya sa kiosk, agad niyang hinubad ang isang sapatos sa ilalim ng counter.
“Lord,” bulong niya. “Kung may kasalanan man ako today, bayad na po ng kaliwang paa ko.”
May lumapit na customer, kaya mabilis niyang isinuot ulit ang sapatos at ngumiti na parang walang nangyaring internal amputation.
“Good afternoon po. Looking for property po ba?”
“Magkano pinakamura ninyo?” tanong agad ng lalaki.
Napangiti si Sora.
Ayan.
Totoong buhay.
Hindi scale model. Hindi corporate deck. Hindi premium lifestyle.
“Depende po sa location at terms,” sagot niya. “Pero kung gusto niyo po, simulan natin sa kaya ng monthly budget ninyo para hindi tayo manghula.”
Nagtagal ng halos dalawampung minuto ang usapan nila. Hindi bumili ang lalaki, pero kumuha ito ng brochure at iniwan ang number niya.
Pagkaalis nito, nakita ni Sora si Maredith na nakatayo sa gilid.
“Kaya pala confident ka kanina,” sabi nito. “Ganyan pala script mo.”
Hindi alam ni Sora kung compliment iyon o bitag.
“Hindi po script, Ma’am. Sanayan lang po sa tanong ng tao.”
“Hmm.”
Lumapit si Maredith sa counter at tiningnan ang brochure na nakaayos doon.
“Since invited ka sa sales review, gumawa ka ng draft ng buyer FAQ. I-send mo sa akin tonight.”
Napakurap si Sora. “Tonight po?”
“Yes. Ikaw naman ang may maraming insight, di ba?”
May diin sa salitang insight.
“Pero Ma’am, sabi po ng marketing manager check email daw po—”
“I am your supervisor, Sora.”
Tumahimik si Sora.
Lumapit si Kevin mula sa likod. “Problem?”
Biglang nagbago ang boses ni Maredith. “Wala po, Sir Kevin. I was just asking Sora to prepare her notes para organized siya sa review.”
Tumingin si Kevin kay Sora.
Hindi nagsalita si Sora.
Tumango lang siya.
“Good,” sabi ni Kevin. “Send me a copy too.”
Saglit na nanigas si Maredith.
“Of course, sir,” sabi nito.
Nang makaalis si Maredith, dahan-dahang lumapit si Kevin kay Sora.
“Anak.”
“Ano po?”
“Kapag gumawa ka ng file, lagyan mo ng name mo. Footer. Header. Kahit watermark kung kaya ng powers mo.”
Napatingin si Sora sa kanya.
Ngumiti si Kevin, pero hindi biro ang mata niya.
“Sa opisina, hindi lang benta ang kailangang bantayan. Minsan pati idea.”
Kinagabihan, hindi na dumiretso ng uwi si Sora.
Pumunta siya sa fastfood sa tapat ng mall, umorder ng fries at pinakamurang iced tea, saka binuksan ang laptop niyang may tape sa gilid ng screen.
Gumawa siya ng draft.
Common Buyer Questions for Mall Kiosk
Prepared by: Sora Guillermo
Tinype niya ang lahat ng tanong na naririnig niya araw-araw.
Magkano reservation?
May no down payment ba?
Pwede ba OFW?
Paano kung freelancer?
Ano ang pinakamababang monthly?
Pwede bang investment lang?
Malapit ba sa sakayan?
May sample computation ba na hindi nakakahilo?
Nang matapos siya, pasado alas-diyes na.
Masakit ang likod niya. Masakit ang paa niya. Masakit pati bangs niya.
Pero proud siya.
Sinend niya ang file kay Maredith.
Pagkatapos, sinend niya rin kay Kevin.
Subject: Buyer FAQ Draft — Sora Guillermo
Pagkauwi niya, nadatnan niyang gising pa si Nanay Meding sa sala.
“O?” tanong nito. “Buhay ka pa?”
“Physically, yes. Emotionally, installment.”
Umiling si Nanay Meding, pero kinuha ang bag niya. “Kumain ka na?”
“Opo.”
“Fries lang?”
Natigilan si Sora. “Paano niyo alam?”
“Anak kita. At amoy mantika ka.”
Kinabukasan, mas maaga siyang pumasok. May email na galing corporate.
Confirmed ang sales review.
Kasama sina Kevin at Sora.
Wala si Maredith.
Hindi na nag-comment si Sora. Ayaw niyang hamunin ang karma.
Pero pagdating niya sa kiosk, nandoon na si Maredith. Nakangiti ito.
Hindi normal iyon.
Mas nakakatakot iyon.
“Good morning, Sora,” sabi nito.
“Good morning po, Ma’am.”
“Good luck sa review.”
“Thank you po.”
Tumagal ang tingin ni Maredith sa kanya.
“Sana prepared ka.”
Bago pa makasagot si Sora, dumating si Kevin.
“Ready?” tanong nito.
“Opo,” sagot ni Sora.
“Good. Let’s go.”
Sa corporate office ginanap ang review. Hindi ito kasing engrande ng iniisip ni Sora, pero mas intimidating. Glass walls. Tahimik na carpet. Mga taong mabilis maglakad habang may kausap sa phone.
Sa conference room, nandoon ang marketing team, ilang managers, si Rafael, at si Don Augusto sa dulo ng mahabang mesa.
Umupo si Sora sa tabi ni Kevin. Pinisil niya ang ballpen niya na parang rosaryo.
Nagsimula ang presentation.
May revised talking points. May sample buyer objections. May recommended kiosk script.
Sa una, nakikinig lang si Sora.
Hanggang sa lumabas sa screen ang isang slide.
Common Buyer Questions and Suggested Answers
Prepared by: Maredith Salazar, Branch Supervisor
Nanigas ang kamay ni Sora.
Binasa niya ang unang bullet.
Iyon ang tanong niya.
Ikalawa.
Ikatlo.
Pati exact line niya tungkol sa “sample computation na hindi nakakahilo.”
Sa tabi niya, bumagal ang paghinga ni Kevin.
Sa kabilang dulo ng mesa, tumingin si Rafael sa screen.
Pagkatapos, kay Sora.
At sa unang pagkakataon, hindi niya alam kung dapat ba siyang magsalita.
Dahil sa screen sa harap ng lahat, nakalagay ang mga salitang galing sa kanya.
Pero pangalan ng iba ang nasa ilalim.