Mas gusto ni Willard ang mga linyang may malinaw na sukat.

Sa trabaho, ang bawat tubo ay may diameter. Ang bawat linya sa drawing ay may coordinate. Kapag mali ang alignment, puwedeng i-revise. Kapag may conflict sa existing utility, puwedeng ilipat ang ruta bago pa man maghukay.

Mas mahirap ang tao.

Walang layer na maaaring i-off para mawala ang bahagi na ayaw mong makita.

Nasa office siya nang gabing iyon, nag-aayos ng revised pipeline layout para sa isang barangay sa Caloocan. Karamihan sa mga kasama niya ay nakauwi na. Naka-on pa ang dalawang monitor at may nakabukas na lumang plano sa kaliwa, bagong drawing sa kanan.

Kahit nakatingin siya sa screen, ang usapan nila ni Dado ang paulit-ulit sa isip niya.

Hindi ko hinihingi ang lugar mo.

Hindi rin kita kayang palitan.

Hindi naman niya inisip na papalitan siya.

O iyon ang gusto niyang paniwalaan.

Anim na taong gulang siya nang mamatay ang tatay niya. Hindi niya maalala ang hospital room nang malinaw. Ang naaalala niya ay ang amoy ng rubbing alcohol at ang damit ng nanay na basa sa ulan. Naalala niyang may humawak sa balikat niya, pero hindi niya alam kung sino.

Pagkatapos noon, silang dalawa na lamang.

Si Norma ang gumigising sa kanya. Si Norma ang nagpupuyat kapag may lagnat siya. Si Norma ang naghihintay sa labas ng classroom kapag hindi pa siya sinusundo ng school service. Noong college, si Norma ang nagbenta ng isang maliit na alahas para mabili ang secondhand laptop na kailangan niya sa drafting.

Nang makakuha siya ng unang sahod, bumili siya ng bagong refrigerator.

Hindi dahil kailangan nila agad.

Dahil matagal nang pinagtitiisan ng nanay ang lumang refrigerator na kailangang sipain ang pinto para sumara.

Kasama ang nanay niya sa lahat ng plano niya.

Kapag na-promote, papaayos niya ang bahay.

Kapag nakaipon, dadalhin niya ito sa Bohol.

Kapag nakabili ng sariling sasakyan, hindi na ito magko-commute sa supplier.

Hindi niya napansin na habang ginagawa niya ang lahat para mapagaan ang buhay ng ina, nanatili sa isip niyang palagi siyang bahagi ng bawat araw nito.

Ngayong may ibang lalaking kusang naghihintay sa labas ng tindahan, hindi niya alam kung saan siya lulugar.

“Willard?”

Napalingon siya. Nasa cubicle entrance ang supervisor niyang si Engr. Santos.

“Hindi ka pa umuuwi?”

“Tinapos ko lang po iyong revision.”

“Bukas pa deadline. Umuwi ka. Mali-mali na ang drawing kapag pagod.”

“Opo.”

Sinave niya ang file at isinara ang monitors.

Pagdating sa bahay, patay ang ilaw sa sala. May pagkain sa mesa na natatakpan ng mesh cover. May note sa gilid.

Initin mo. Huwag puro kape.

Karaniwang sulat lamang ng nanay.

Pero may distansiya sa pagitan ng mga letra na tila mas malaki kaysa dati.

Nasa kuwarto si Norma. Hindi na siya kumatok. Kumain siya ng mag-isa sa kusina.

Kinabukasan, nagising siya nang mas maaga at nadatnan ang ina sa harap ng lababo.

“Ma.”

“May ulam sa kawali.”

“Hindi pagkain ang sasabihin ko.”

Hindi ito lumingon. “May trabaho ka. Mamaya na.”

“Sorry.”

Napatigil ang kamay ni Norma sa paghuhugas ng tasa.

“Sa alin?” tanong nito.

“Sa pagtatanong sa ibang tao tungkol kay Mang Dado.”

Hindi pa rin ito humarap. “Kinausap ka niya?”

“Oo.”

Doon siya hinarap. “Bakit hindi niya sinabi sa akin bago kayo nag-usap?”

“Sasabihin daw niya.”

“At pumayag kang mag-usap kayo?”

“Ako ang nagbigay ng oras at lugar.”

Nakita niya ang inis, pero hindi na kasing tindi ng dati.

“Hindi ko siya kilala,” sabi niya. “Hindi ko alam kung paano ako basta magiging okay.”

“Hindi kita pinipilit.”

“Pero hindi ko rin dapat ginawa sa likod mo.”

Tahimik si Norma.

“Hindi ko iniisip na mahina ka, Ma.”

“Gano’n ang ipinaparamdam mo.”

“Alam ko.”

Napakahirap sabihin ng susunod. Mas madaling mag-explain ng buong pipeline system kaysa pangalanan ang takot na parang pambata.

“Nasanay lang ako na tayo lang,” sabi niya.

Naglambot nang bahagya ang mukha ni Norma.

“Hindi ako mawawala,” sagot nito.

Hindi pa sapat ang linya para gumaan lahat. Pero tumango siya.

Bago sila makapagpatuloy, tumunog ang cellphone ni Norma. Unknown number. Sinagot nito habang nagpupunas ng kamay.

“Hello?”

Unti-unting nagbago ang mukha ng ina.

“Ano’ng ibig sabihin na delivered na? Wala pa sa amin.”

Lumapit si Willard.

“Hindi. Hindi ko pipirmahan ang anumang received copy kung hindi ko nakita ang stocks.”

Naging mas matalim ang boses ni Norma.

“Kailan umalis sa warehouse? Anong oras? Sino ang driver?”

Ibinaba nito ang tawag at agad binuksan ang messages.

“Anong nangyari?” tanong niya.

“May delivery ng frozen products. Sinasabi ng supplier na dumating na raw kahapon. Wala pa sa tindahan.”

“Kaninong supplier?”

“Bago.”

“Malaki?”

Hindi sumagot si Norma.

Sapat na ‘yon para malaman niyang oo.

Mabilis itong kumuha ng bag at susi. “Pupunta ako sa tindahan.”

“Sasamahan kita.”

“May trabaho ka.”

“Late ako nang kaunti.”

“Willard—”

“Ma, hindi kita kinokontrol. Sasama lang ako.”

Sandaling nagtagpo ang mga mata nila.

Pagkatapos ay tumango si Norma.

Sa paglalakad papunta sa Seoul Corner, tahimik silang dalawa. Ngunit sa unang pagkakataon mula nang dumating si Dado sa buhay ng ina, hindi na takot na mawalan ng lugar ang unang iniisip ni Willard.

Ang iniisip niya ay kung gaano kabilis bumabalik ang lumang takot sa mukha ni Norma kapag nanganganib ang pinaghirapan nito.

At kung sakaling naroon si Dado sa gitna ng problema, kakailanganin niyang malaman kung talagang kasama ito—o isa lamang karagdagang bagay na kailangan niyang bantayan.